Niemożliwe kształty
Linie, które odmawiają stania się przedmiotami
Te rysunki wyglądają jak bryły, które można by trzymać w ręku. Jeśli jednak przyjrzysz się im uważnie, po cichu przestaną mieć sens. Najpierw spójrz; wyjaśnienie znajdziesz niżej.
Najpierw spójrz: trójkąt z belek
Trzy kwadratowe belki wydają się łączyć pod kątem prostym. Poświęć chwilę i prześledź kształt wzrokiem lub opuszkiem palca.
Kroki oglądania
- Zasłoń dwa rogi dłońmi i patrz tylko na trzeci. Czy wygląda jak prawdziwe połączenie?
- Przesuwaj dłonie, by sprawdzić każdy róg po kolei.
- Teraz odsłoń wszystko i prześledź morskozielony panel dookoła.
- Zauważ, za którą belką kończy się ta, która wydawała się najbliżej.
Pokaż wyjaśnienie
Każdy róg to całkiem rozsądne połączenie pod kątem prostym. Problem w tym, że trzy kąty proste nie mogą zamknąć się w płaski trójkąt w prawdziwej przestrzeni. Nasz układ wzrokowy sprawdza kształty po kawałku i jest zadowolony z każdego z nich, więc sprzeczność globalna umyka, dopóki nie prześledzisz całej pętli.
Kto narysował to pierwszy?
Szwedzki artysta Oscar Reutersvärd naszkicował w 1934 roku niemożliwy trójkąt z sześcianów i narysował potem tysiące niemożliwych figur. W 1958 roku psychiatra Lionel Penrose i jego syn, matematyk Roger Penrose, opublikowali krótki artykuł w British Journal of Psychology, opisujący ten trójkąt oraz nieskończone schody.
M. C. Escher przeniósł te pomysły do sztuki. Jego litografia Wchodzenie i schodzenie (1960) przedstawia mnichów idących po schodach, które nigdy się nie kończą, a Wodospad (1961) pokazuje wodę płynącą w dół w pętli, która wraca do własnego źródła.
Dlaczego mózg to akceptuje
Patrząc na rysunek liniowy, odczytujemy połączenia: miejsca, w których linie spotykają się w kształtach T, Y lub strzałek. Każde połączenie podpowiada, która powierzchnia jest z przodu. Niemożliwe figury mają poprawne połączenia wszędzie, więc lokalne dowody są czyste.
Wąskie skupienie
Ostre widzenie obejmuje tylko niewielki obszar, dlatego oglądamy rysunki po fragmentach.
Skróty
Mózg zakłada, że rysunek przedstawia możliwy przedmiot, i buduje go kawałek po kawałku.
Późny konflikt
Sprzeczność staje się zauważalna dopiero wtedy, gdy kawałki zostaną połączone.
Kamerton, który zmienia zdanie
Kolejnym ulubieńcem jest blivet, nazywany czasem diabelskim widelcem kamertonowym, który szeroko krążył w latach 60. XX wieku. Patrząc z jednego końca, ma trzy okrągłe zęby; z drugiego – dwa prostokątne. Środkowy ząb po prostu nie ma dokąd pójść.
Działa z tego samego powodu co trójkąt: oba końce są przekonujące, a przejście ukryte jest w części, której przyglądasz się najmniej uważnie.
Czy ktokolwiek może je zbudować?
Rzeźbiarze potrafią sprawić, że niemożliwe obiekty wyglądają realnie z jednego, starannie wybranego punktu widzenia. Belki są w rzeczywistości rozdzielone w głębi lub wygięte i układają się w jedną linię tylko przy oglądaniu z właściwego miejsca. Znanym przykładem w przestrzeni publicznej jest duża rzeźba Impossible Triangle w East Perth w Australii, odsłonięta w 1999 roku.
Zrób kilka kroków w bok, a iluzja się rozpadnie, co pokazuje, że „niemożliwa” była nie sama bryła, lecz pojedynczy punkt widzenia, który narzuca nam rysunek.
Narysuj własny
Izometryczny papier w kropki bardzo to ułatwia. Narysuj duży trójkąt, potem mniejszy w jego wnętrzu i połącz je krótkimi liniami równoległymi do boków. Zacieniuj każdy panel w kształcie litery L inaczej, a belki nagle zaczną się wydawać skręcone.
Powolne rysowanie to przyjemny sposób, by poczuć moment, w którym kształt staje się niemożliwy pod własnym ołówkiem.
„Każdy róg mówi prawdę. Kłamstwo pojawia się dopiero wtedy, gdy opowiadają swoje historie razem.”Nota redakcji Puff Puzzle Mang